Nederland

België

Frankrijk

Overige landen

Startpagina

Inleiding

oost-vlaanderen 2.2-3 oost-vlaanderen 2.2-5 oost-vlaanderen 2.2-5 oost-vlaanderen 2.2-4 oost-vlaanderen 2.2-3

Gent: Sint Baafskathedraal

Voorganger van de huidige kathedraal was een romaanse kerk uit de 12de eeuw. Hiervan is de crypte overgebleven. De romaanse kerk werd geleidelijk aan vervangen door de huidige.

De bouw verliep in drie fasen. In het begin van de 14de eeuw werd eerst het koor vernieuwd. Hier is de invloed van Noord-Franse gotiek en van de Scheldegotiek te merken. De koor-omgang en de straalkapellen dateren uit het begin van de 15de eeuw.

Tijdens de tweede bouwfase, van 1462 tot 1538, werd de 89 meter hoge westertoren opgetrokken in de stijl van de Brabantse gotiek, met kalkzandsteen uit het steenwerc van Dilbeek.

In 1533 werd begonnen met de derde fase: de bouw van het schip. Mogelijk stammen de metseltekens dus uit die tijd.

Later vonden nog toevoegingen plaats in renaissance-, barok- en classicistische stijl.

St. Baafskathedraal: toren

Wat heel bijzonder is:

De Sint Baafskathedraal te Gent is de enige locatie, tot op heden bekend, met oude metseltekens binnen in een gebouw.

De tekens aan de noordzijde:

De tekens bevinden zich in de zwikken van de gotische bogen zowel aan de noordzijde als aan de zuidzijde.

Noordzijde

Noordzijde

Wanneer wij inzoemen, zien we links de sporen van een hart, maar rechts ... blijft het onduidelijk.

Dit lijkt erg op de contouren van een dier dat de kop laag houdt .. wolf/vos/hond of schaap .. maar het kan eventueel ook een krab of spin worden genoemd.

Van deze beide tekens is het teken links inmiddels een bekende: het is de vuurslag. Wat een metalen object is dat je kon klemmen tussen je vingers om vuur te maken tegen een vuursteen.

Als teken moeten we het zien als afweerteken tegen blikseminslag en tegen brand.

Het rechterteken erbij kan de blusemmer zijn, maar misschien ook wel de aanzet tot een heraldisch wapenschild.

Noordzijde

Noordzijde

Noordzijde

Beide tekens hier zijn oude bekenden: de toverknoop (links) en het hexagram (rechts). Mogelijk ingezet om kwaadaardige invloeden van hekserij en toverij te voorkomen.

  

De tekens aan de zuidzijde

De tekens aan de zuidzijde zijn iets minder duidelijk: de beide die we hier zien, zijn afgeleid van het ruit-teken. In oorsprong een vruchtbaarheidsteken, maar mogelijk afgezwakt tot algemeen kwaadwerend teken.

Op deze foto links een hart. Toen al teken van liefde, voor de kerk, voor Maria...

Rechts is het teken onduidelijker. Het geoefende oog ziet een liggende ING-rune met enkele extra ruittekens versierd.

Zuidzijde

De tekens op dit transept aan de zuidelijke wand zijn links een teken om blikseminslag en brand te weren. We zien het vuurslagteken (wat ook aan de noordelijke wand zichtbaar is) hier gecombineerd met het extra groot maalteken, wat een algemeen afwerend teken is.

De combi geeft dus een boodschap af: Kwaadwillende geesten, blijf weg. Moge ons huis gespaard blijven voor bliksem en brand.

Wat ook een mogelijkheid is zijn 2 gekruiste banieren.

Rechts is (vaag) weer een ruit zichtbaar, in vieren gedeeld door een maalkruis.

Zuidzijde

Zuidzijde

Noordzijde

Noordzijde (meest westelijk teken)

De in vieren gedeelde ruit .. zien we wel eens vaker. Het zou hier kunnen gaan om een combiteken van het maalkruis met de ruit: kwaadwerend en vruchtbaarheid bevorderend.

Deze foto geeft nog een breder overzicht van de situatie aan de zuidzijde van de kathedraal.

Al met al treffen we hier een fraaie verzameling aan van een diversiteit aan metseltekens uit de periode dat zulke tekens nog betekenisvol waren voor de mensen.


België